● KİŞİSEL GELİŞİM
Büyük Liderlerin Deneyime İhtiyacı Yoktur

Bulgu: En iyi liderler çok fazla deneyimi olmayanlar arasından çıkıyor.

 

Araştırma: Gautam Mukunda siyaset, iş ve ordu liderlerini inceleyerek onları iki gruba ayırdı: Aynı kurum içinde kariyerleri normal bir seyir izleyen "filtrelenmiş liderler" ile kurum dışından, pek az deneyimi olan ve işlerini şans eseri bulan "filtrelenmemiş liderler." Mukunda daha sonra bu iki grubun etkinliğini karşılaştırdı. Örneğin ABD başkanlarının, tarihçilerin son 60 yıldaki sıralamasına baktı. Ve hem en etkin hem de en düşük etkili liderlerin filtrelenmemiş liderler olduğunu tespit etti. Yüksek oranda filtrelenmiş liderler sıralamanın ortalarında yer aldı.

 

Soru: Uzun ve etkileyici bir özgeçmişi olan bir lider aramak zaman kaybı mı? Deneyim ortalama performansın bir göstergesi

Profesör Mukunda, tezini savun.

Mukunda: Verilerin ne kadar net oldu­ğunu gördüğümde çok şaşırdım ama şüphelerimi doğruluyorlardı: Şirket içinden işi çok iyi yapabileceğine inandı­ğınız birini seçerseniz, çoğu zaman o da çok fazla deneyim sahibi diğer adaylar­dan daha iyi bir performans sergilemeye- cektir. Şirket içinden gelen çalışanlar, ki ben onlara filtrelenmiş liderler diyorum, iyi olabilirler ama muhtemelen dahi değiller. En iyi performansı gösterenler şirket dışından gelen deneyimsizlerdir.

 

HBR: O halde şirketler dışarıdan dene­yimsiz insanları mı işe almalı?

Hayır, çünkü bunlar aynı zamanda başa­rısız olmaya da en yakın olanlar. Steve Jobs, Abraham Lincoln gibi en iyi liderler filtrelenmemiş olsa da, onları bu kadar etkin yapan farklı düşünme yeteneği ve bazı şeyleri belli biçimlerde yapmak zo­runda hissetmemesi gibi özellikler çoğu zaman korkunç sonuçlara yol açabiliyor. Filtrelenmemiş liderlerde risk de yük­sektir, mükafat da. Tim Cook ve Neville Chamberlain gibi filtrelenmiş liderler ise derin bilgi Rahibidir ve sabit bir pozis­yonda çok etkili olabilirler. Ama çoğu zaman aşırı ve ani değişimlere adapte olamıyorlar ya da dışarıdan gelenlerin hiç düşünmeden yıktığı statükoyu değiştiremiyorlar.

 

Deneyim ve bilgi, güçlüklerle karşılaşan bir lider için nasıl ayakbağı olur?

Olur, çünkü bunlar sizin diğer deneyimli insanlardan farklı yaklaşımlar geliştir­menizi engeller. Filtrelenmiş liderler te­melde aynı kararları alacaktır. Bunlar iyi kararlar olsa dahi, liderlikleri etkili değil. Thomas Jefferson'ı düşünün. Benim teorime göre o kesinlikle filtrelenmiş ve bu nedenle bir başkan olarak etkinliği ortalamaydı. Kendisi de öyle.

Ama en iyi başkanlar arasında her za­man üst sıralarda.

Teorimin karşı olgusu olarak onu kul­lanmamın nedeni de bu. Neden bu kadar üst sıralarda? Louisiana Satmalımı'nı tamamladı. Ülkenin büyüklüğünü iki katma çıkardı. Ama o dönemde başkan olabilecek diğer filtrelenmiş liderler, Madison ve Adams'da aynı şeyi yapardı. Aslına bakarsanız Madison federal hükümete açık bir toprak ekleme yetkisi veren anayasa değişikliği yapmaya da çalışmayacaktı. Jefferson yaptı ve bu da satmalımı o kadar ileri bir tarihe erteledi ki neredeyse düşmek üzereydi. Ama Madison onu bu konuyu unutmaya ikna etti ve satmalımın gerçekleşmesini sağ­ladı. Jefferson fena değildi ama etkili dr değildi. Özel değildi. Büyük bir yönetic olabilirsiniz ama sizin dışınızdaki 100 yönetici de sizinle aynı şeyi yapıyorsa etkili olamazsınız.

 

Siz gerçekten Thomas Jefferson karşıtı mıydınız?

Bir başkan olarak iyi iş çıkardı ama çok şey değiştirmedi. Madison ya da Adams da iyi iş yapardı. En iyi lider kimsenin - Yapamayacağını yapabilen ve doğru kararlar verendir.

 

Kim gibi mesela?

Lincoln filtrelenmemiş liderlere mükem­mel bir örnek. Senato yarışlarında iki kez kaybetti ve sistemin o kadar dışmdaydı ki 1860'ta bazı gazetelerin en iyi 10 Cumhuriyetçi başkan adayları arasında yoktu bile. Pek çok Cumhuriyetçi lider Güney'in ayrılık konusunda blöf yap­tığını düşünüyor ve ayrılmalarına izin verilmesi gerektiğine, yakında nasıl olsa geri geleceklerine inanıyordu. Sadece Lincoln "Fort Sumter'ı savaşmadan ver­meyeceğiz" diyecek ve Güney'in ilk ateşi açan taraf olması nedeniyle Kuzey'in birlik olmasını sağlayacak kapasiteye sa­hipti. Bence Lincoln dışında biri başkan olsaydı Kuzey savaşı kaybederdi, tabii eğer bir savaş olsaydı. Ama bu sadece tarihi bir kazaydı. İn­sanlar bir iç savaş beklentisiyle bilinçli olarak dışarıdan birini seçmediler. Bu doğru. Ama Mayıs 1940'da Britanya'da Alman saldırısı başladığında ve Chamberlain hükümeti düştüğünde neredeyse herkes mükemmel bir iç aday

olan Lord Halifax'm başbakan olmasını bekliyordu. Ama Halifax görevi reddetti. Diğer tek aday ise Churchill'di. Daha sonra Churchill savaşmayı seçti, Hali- fax olsa kesinlikle bunu yapmazdı. Asıl marifet de bu: Liderliğin önem kazandığı o zor an gelinceye kadar liderlik çok şey ifade etmez. Bu nedenle filtrelenmemiş liderliğe ihtiyacınız oluncaya kadar filtrelenmiş lider istersiniz.

 

Eğer liderler çok önemli değilse neden şirketler onlara deli gibi para ödüyor?

Eğer akademisyenler liderliği küçüm­serse özel sektör aşırı değer verir. Gerçek bir filtrelenmemiş lider çok değerlidir ama bu liderin kim olduğunu bilmek zordur. Çünkü filtrelenmemiş bir lider başarılı olabileceği gibi başarısız da olabilir. Ayrıca piyasa da bozuk. HBS Profesörü Rakesh Khurana bunu çok iyi açıklıyor. Aday havuzunuzu 'karizmatik' gibi ne olduğu belli olmayan liderlik vasıflarıyla sınırlandırır sanız, işinizi ya­pabilecek insanların gerçekte olduğun­dan daha az olduğunu sanırsınız. Her ne kadar piyasa liderlere başarılarının karşılığını verse de seçtiğiniz lider kim olursa olsun, çoğu zaman aynı sonuca ulaşırsınız.

 

Tüm bunlar etkileyici sözler jimnastiği gibi.

Değil, çünkü araştırmamıza dayanarak liderliğin gerçekten önemli olduğu spesifik koşulları açıkça ortaya koyabi­liriz. Risk iştahınızı anlamanız ve doğru lider tipini seçmeniz gerekir. Çoğunlukla spesifik bir kişi önemli olmayacaktır.

 

Nedir bu koşullar?

Hakimiyet ve hayatta kalma. Eğer ege­men olmak istiyorsanız filtrelenmemiş bir lidere ihtiyacınız var. Farklı düşü­necek ve risk alacak birine. Sorun şu ki, risk almak işe yaramayabilir. Ama bunu değiştiremezsiniz. Sonu genellikle iflas olan yeni şirketler ve uçurumun kena- rmdakiler için en doğrusu filtrelenme­miş liderlerdir. Ama eğer 50 yıl boyunca iş hayatında kalmak istiyorsanız filtre­lenmiş bir lider seçin ve unutmayın: Beş aday arasından hangisini seçeceğinizin hiçbir önemi yok.

 

O halde iş dünyasında süreci duruma göre değiştirebiliriz?

Bir noktaya kadar. Şirketinizi her iki tür­den liderin de yer alabileceği ve işlevsel olabileceği şekilde yapılandırabilirsiniz. Sizin 1940 Mayıs'mız (Almanların Batı Avrupa'yı işgal edip Churchill'in yerine Chamberlain'in geçtiği tarih) geldiğinde filtrelenmemiş lider almanız başarı ile başarısızlık arasındaki farkı oluştura­caktır. "En iyi lideri" seçmek sorunun çözümü için yanlış yaklaşım olabilir. Bunu yapamazsınız. Sizi büyük zaferlere ya da büyük kayıplara götürecek liderler seçebilirsiniz ya da işlerinde kesinlikle çok iyi olan ancak kesinlikle büyük lider olamayanlarla da çalışabilirsiniz.

 

Kaynak; Harvard Business Review

Gautam Mukunda

Harvard Business School'da yardımcı doçent ve

Indispensable: Wherı Leaders Really Matter (Harvard Business Review Press, 2012) kitabının yazarıdır.


http://www.facebook.com/notes/y%C3%B6netim-bili%C5%9Fim-sistemleri/b%C3%BCy%C3%BCk-liderlerin-deneyime-ihtiyac%C4%B1-yoktur/10151253309879910

Okunma Sayısı: 452 | Eklenme Tarihi: 12.11.2012 |
Bookmark and Share
Bu Konu Hakkında ki Yorumlar
Bu konu hakkında hiç yorum yapılmamış. Bu konuya ilk siz yorum yapın!
Yorum Yaz
Adınız:

E-Postanız:

Konu Puanı:
captcha

Yorumunuz: